slogan
Seniorzy rodu pozarządowego

Szukając informacji o najstarszej polskiej organizacji pozarządowej, znaleźć można co najmniej kilka, które określają się tym mianem. Czy słusznie? Sprawdźmy rodowody dwóch najdłużej działających organizacji w naszym kraju.

Część NGO utworzonych w 1989 przyznaje sobie tytuł „najstarszych”. To prawda, że dopiero po roku 1989 powstały ramy prawne umożliwiające istnienie organizacji pozarządowych – takich, jakimi znamy je obecnie. Mamy jednak w Polsce jednostki, które działają znacznie dłużej. Historia dwóch z nich sięga roku 1919.

Najstarszą organizacją mianuje się Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Zawdzięczamy mu rozwój środowiskowych placówek opiekuńczo – wychowawczych (ognisk, świetlic, klubów młodzieżowych, domów dziecka, przedszkoli, placów gier i zabaw), organizację kolonii, otwarcie przychodni i inne formy pomocy dzieciom. TPD szczyci się powstaniem w 1919. W tym właśnie roku przy Centralnym Komitecie Wykonawczym Polskiej Partii Socjalistycznej został utworzony Robotniczy Wydział Wychowania Dziecka i Opieki nad Nim, zalążek społecznego ruchu Towarzystwa. Samo TPD powstało w 1949. Ponadto TPD zostało zlikwidowane przez władze w 1952 roku i do reaktywacji w roku 1957 kontynuowało swoje działania w nieoficjalnej formie i ograniczonym zakresie.

Także w 1919 roku powstało Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża (od 1927 Polski Czerwony Krzyż). Organizacja działa na terenie Polski nieprzerwanie. Ze względu na konwencje genewskie PCK nie dotyczyły rozporządzenie generalnego gubernatora Niemiec z lipca 1940, rozwiązujące na terenie Guberni wszystkie stowarzyszenia i organizacje w Polsce ani też ograniczenia w funkcjonowaniu organizacji pozarządowych wprowadzone przez władze komunistyczne po roku 1948.

Wygląda więc na to, że  w Polsce nie ma jednej najdłużej funkcjonującej organizacji pozarządowej… są dwie. Jedna z nich pracowała bez przerwy od czasu powstania, druga w wyniku niesprzyjających okoliczności zewnętrznych, musiała zawiesić działalność i przez pewien czas prowadzić ją w formie niesformalizowanej. Czytając informację o tych najstarszych - bądźcie czujni. Wiele organizacji małym drukiem dopisuje  w dziedzinie…

Ewa Chodkiewicz

baner02.jpg