slogan
Postawili rząd przed sądem

Obywatele też się mogą zdenerwować. I wcale nie są bezradni wobec polityków. Holendrzy, licznie wspierający organizacje pozarządowe, doprowadzili rząd swojego kraju przed oblicze sądu.

Holandia jest krajem, który może poszczycić się stosunkowo dużym sektorem organizacji pozarządowych. Jedną z przyczyn może być duża różnorodność kulturowa i etniczna tego niewielkiego państwa. Podstawowym uzasadnieniem powstawania NGO jest potrzeba dostarczenia konkretnego dobra, które nie może być zapewnione poprzez sektor publiczny, ani wolny rynek. Dzieje się to, gdy społeczeństwo jest zróżnicowane pod względem opinii i potrzeb na konkretne dobro. Powstające NGO skupiają się na zaspokajaniu interesów mniejszych grup, ale potrafią także zmobilizować holenderski naród i postawić przed sądem rząd.

Mowa o bezprecedensowym wyroku wydanym w Hadze, na mocy którego rząd musi zredukować emisję gazów cieplarnianych o dwadzieścia pięć procent w przeciągu kolejnych pięciu lat. Jest to pierwszy przypadek w Europie, w którym obywatele zdecydowali się postawić swój rząd przed wymiarem sprawiedliwości, za brak podjęcia wystarczających działań zapobiegającym zmianom klimatycznym. W skali globalnej, jest to również pierwszy proces, w którym prawa człowieka zostały wykorzystane jako podstawa prawna do ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami zmian klimatycznych

Pozew został wniesiony przez pozarządową organizacje Urgenda oraz dziewięciuset mieszkańców Holandii. Fundacja została założona w 2008 roku i skupia się na wspieraniu rozwoju zrównoważonego społeczeństwa, opartego na odnawialnych energiach i gospodarce obiegowej, optymalizującej zużycie zasobów. Urgenda inicjuje niestandardowe akcje, które maja potencjał inspirowania podobnych działań w innych rejonach świata. W ślady Holendrów poszli już Norwegowie. Innym przykładem innowacyjnej akcji Fundacji może być projekt We Want Sun. Dzięki masowej zbiórce funduszy, kupiono pięćdziesiąt tysięcy paneli słonecznych wraz z niezbędnym sprzętem montażowym. Panele zostały zainstalowane na dachach mieszkań, a zbiorowe zakupy, umożliwiły obniżenie ceny sprzętu o jedną trzecią.

Finanse holenderskich organizacji pochodzą głownie z prywatnych źródeł, od obywateli, dotacje od rządu stanowią mniejszą cześć środków. W przeciwieństwie do Niemiec, Wielkiej Brytanii czy USA w Holandii nie istnieje organizacja będąca ‘parasolem’, reprezentująca pozostałe NGO. Wynikać to może z dużej segmentacji i zróżnicowania sektora. Istnieją natomiast mniejsze organizacje patronackie chroniące interesy poszczególnych grup.

Zależność miedzy NGO na szczeblu krajowym a rządem, można określić jako model doradztwa. Organizacje odgrywają ważna rolę w procesie kształtowania i wdrażania polityki. We wielu dziedzinach decyzje podejmowane są po uprzednim dialogu z zainteresowanymi grupami. Głównymi obszarami działań holenderskich NGO są edukacja, zdrowie oraz usługi publiczne.

W Holandii rola NGO to nie tylko zapewnianie obywatelom usług państwa opiekuńczego. Działalność organizacji przyczynia się do budowania demokratycznej polityki oraz umacniania więzi społecznych. Stymuluje dyskurs publiczny, budowanie wspólnoty i zaangażowanie obywateli.

Natalia N.

baner02.jpg